03.12.2021

BARBÓRKA – ŚWIĘTO GÓRNIKÓW

Barbórka, czyli Dzień Górnika tradycyjnie obchodzona jest 4 grudnia tego dnia przypada dzień patronki górników, świętej Barbary z Nikomedii. Barbórka jest tradycyjnym świętem górników, ale tego dnia świętują również geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych, a wiec także ropy naftowej czy gazu. To również imieniny Barbary. Św. Barbara jest patronką górników, ale także trudnej pracy i dobrej śmierci. Według danych historycznych, patronka górników – Barbara była córką bogatego poganina Dioskura – zamieszkującego Bitynię w Azji Mniejszej. Barbara słynęła z niezwykłej urody i intelektu, dlatego ojciec posłał ją na nauki do Nikomedii, aby ta zdobyła odpowiednie wykształcenie. Właśnie tam piękna Barbara zetknęła się z chrześcijaństwem, przyjęła chrzest i… złożyła śluby czystości, co nie spodobało się ojcu, który od dawna snuł plany związane z zamążpójściem córki. Kiedy Barbara stała się orędowniczką wiary chrześcijańskiej, Dioskur, bojąc się o swoją pozycję społeczną, zamknął córkę w wieży, doprowadził do jej procesu przed sądem i następnie osobiście wykonał wyrok, obcinając córce głowę. Egzekucji towarzyszyły cuda i dziwy – okrutnego ojca spotkała kara – zginął od uderzenia pioruna, natomiast Barbara zmarła w glorii i chwale. Według zapisków historycznych – komunię przed egzekucją podał jej świetlisty anioł. Ze względu na to wydarzenie, Barbara została uznana za patronkę dobrej śmierci i przedstawiana jest z hostią w dłoni. Jej kult jest szczególnie silny tam, gdzie zagrożenie śmiercią jest duże – niemal w każdym górniczym domu figurka patronki zajmuje szczególne miejsce i jest otaczana czcią, można ją również spotkać w kościołach oraz w wielu kopalniach na Górnym Śląsku.

Dzień 4 grudnia jest tradycyjnym wielkim świętym górników nazywanym popularnie Barbórką. Od połowy XVIII w. tradycyjne święto „barbórki” obchodzone jest w kopalniach na ziemiach polskich w dniu św. Barbary (4 grudnia). Pierwsze obchody „barbórkowe” miały miejsce w okręgu wydobycia rud ołowiowo-srebrowych w Tarnowskich Górach.

 Po uroczystej Mszy Świętej odbywa się przemarsz przez miasto na akademię, przy wtórze górniczej orkiestry dętej. Podczas akademii są przyznawane górnikom odznaczenia oraz składane życzenia. Tego dnia każdy górnik występuje w mundurze galowym z czarnym czako z godłem górniczym (młotem i kilofem), ozdobionym pióropuszem. W Ochronce przedszkolaki podczas zajęć poznawały tak piękną historię świętej Barbary oraz zawód górnika. Dzieci wykonały własne czako i oczywiście każdy z nich wybrał sobie kolor pióropusza- wiedząc co on oznacza. Poza historią patronki górników dzieci zapoznały się z historią powstania węgla.